Risk tespitinden sözleşmeye, malik kararlarından Yarısı Bizden desteğine kadar en çok merak edilen temel konuları anlaşılır cevaplarla derledik.
Kentsel dönüşüm; afet riski taşıyan yapıların ve alanların güvenli, sağlıklı ve güncel standartlara uygun biçimde yenilenmesini kapsar. Süreç risk tespiti, malik kararları, proje, finansman, ruhsat, yapım ve teslim aşamalarını içerir.
Maliklerden biri veya kanuni temsilcisi, Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşa başvurabilir. Teknik inceleme ve gerekli numune çalışmalarından sonra hazırlanan rapor ilgili idarenin incelemesine sunulur.
Riskli yapı tespiti başvurusu için maliklerden birinin başvurması yeterli olabilir. Ancak sonraki uygulama, paylaşım ve sözleşme kararlarında güncel mevzuatta belirtilen karar çoğunlukları aranır.
Hak sahipleri, resmî bildirimin ardından yürürlükteki mevzuatta belirtilen süre ve usule göre itiraz edebilir. İtiraz teknik heyet tarafından incelenir.
6306 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamalarda, ilgili taşınmazdaki paydaşların hisseleri oranında salt çoğunlukla karar alınabilen durumlar bulunmaktadır. Kararın konusu, tebligat ve taşınmazın hukuki durumu sonucu etkileyebileceğinden somut dosya yetkili idare ve hukuk uzmanıyla teyit edilmelidir.
Gerekli çoğunluk sağlanıp karar usulüne uygun bildirildiğinde, karara katılmayan paydaşlar için kanunda düzenlenen satış ve diğer işlemler gündeme gelebilir. Her dosyada tebligat ve süre şartları dikkatle uygulanmalıdır.
Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra tahliye ve yıkım için yasal süreler işletilir. Süreç belediye, il müdürlüğü ve diğer yetkili kurumların bildirimleri doğrultusunda yürütülür.
Koşulları sağlayan malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahipleri ilgili desteklerden yararlanabilir. Tutar, süre ve belge şartları güncel programa göre değişebilir.
Kampanya, İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı olarak tespit edilen ve güncel proje, hak sahipliği ve teknik koşulları sağlayan konut ve iş yeri sahiplerini kapsayabilir.
Güncel resmî açıklamalarda her uygun konut için 875.000 TL hibe, 875.000 TL kredi ve 125.000 TL taşınma desteği; her uygun iş yeri için 437.500 TL hibe, 437.500 TL kredi ve 125.000 TL taşınma desteği yer almaktadır. Başvuru öncesinde tutarlar ve koşullar resmî kaynaklardan teyit edilmelidir.
Yeni yapının büyüklüğü imar planı, ruhsat koşulları ve destek programının teknik sınırlarına bağlıdır. Otopark ve sığınak gibi alanların değerlendirilmesi de güncel şartlara göre yapılır.
Kampanyaya ilişkin resmî açıklamalarda yapı ruhsatından sonra erteleme ve uzun vadeli ödeme modeli belirtilmektedir. Kesin başlangıç tarihi, faiz koşulu ve vade imzalanan protokolle belirlenir.
Firmanın tamamladığı projeler, teknik kadrosu, mali yeterliliği, vergi ve SGK durumu, teminatları, iş programı ve sözleşme yükümlülükleri incelenmelidir.
Bağımsız bölüm paylaşımı, net ve brüt alanlar, teknik şartname, teslim süresi, gecikme yaptırımları, teminat, kira düzeni, ruhsat, iskân, ortak alanlar ve uyuşmazlık çözümü açıkça yazılmalıdır.
Risk tespiti, uzlaşma, proje ve ruhsat aşamaları birkaç ay veya daha uzun sürebilir. İnşaat süresi yapının büyüklüğü ve sözleşmeye göre değişir; belediye ve kurum süreçleri toplam takvimi etkiler.